 Í seinastu viku skipaði felagið Gjómaður aftur fyri einum góðum tiltaki. Higartil hevði felagið endurreist tvær kráir og tvey gróthús. Leygarmorgunin 24.07.10 átti Djónasa Gróthús tørn, og so væl gekst í hond, at um 5-tíðina stóð verkið lokið. Tað var minni at gera við hetta gróthúsið enn við tey bæði fyrru, tí veggirnir stóðu bara væl uppi, meðan yvirtromin mátti øll skiftast, og eisini var neyðugt at grava oman av "gólvinum". Við teirri dyggu undirtøkuni (30-40 fólk) - og alskyns drivnum handverkarum - var tað lagamanni at fáa arbeiðið frá hondini, og drekkamunnarnir - við kakum av ymsum sløgum - vóru bæði títtir og drúgvir.
Eitt sindur um Djónasa Gróthús: Tað var Djóni (Djone Debes, f. 1869), ið laðaði hetta gróthúsið. Djóni var lítil til manna, og vanliga var hann nevndur Lítli-Djóni. Grundin til hetta heitið kann sjálvsagt vera vøksturin, men navnin (Djóni á Jolluni) var 2 ár eldri, og tí kunnu heitini Djóni og Lítli-Djóni nátúrliga eisini stava frá hesum. Djóni var bara 1 ára gamal, tá ið hann misti pápa sín (Petur Christian Sivertsen) við "Fríðriksbáti" (8-mannafar) Tann Stóra Skaðadagin 30.apríl 1870, tá ið 8-mannaførini "Fríðriksbátur" og "Rættarbáturin" gingu burtur á útróðri. - Sagt verður um Lítla-Djóna, at hann var fittur í hondunum og dugdi eisini sera væl at taka til. Eitt hugvekjandi dømi um orðafelli hansara taka vit her: "Um tú noktar 99 ferðir og játtar ta 100. ferðina, ert tú betur fyri enn hin, ið játtar 99 ferðir og noktar ta 100. ferðina". Djónasa Gróthús hevur, eins og onnur, verið brúkt til torv, og eftir tað at Benadikt fekk 1½ tons lastbilin í 1950, kom torvið undan Sondunum higar við bili, til torvtíðin so líðandi gav upp andan . Men tó so - eftir at torvið fór í søguna, hevur gróthúsið stundum verið brúkt til hoyggj. Gróthúsið er mestsum granni við Funningsdjúpdina - tann deiliga hylin, ið mangan varð svomið í, og tá varð gróthúsið eisini brúkt sum umklæðingarrúm, so gróthúsið hevur "upplivað" hvørt av sínum, nú tað hevði eina stíva øld á baki. Funningsdjúpdin - við sandstrond á norðara bakka og mold á syðra - eitt sjáldsamt navn, ið eingin higartil hevur verið førur fyri at greina, men hvør veit, kanska onkur lesari situr við loysnini. Skuldi so verið, so lat okkum hoyra!!
 -- Tað hevur verið nevnt fyrr, tá ið slík tiltøk hava verið, at tann sosiali paturin undir ongum umstøðum má undirmetast. Tað er av avgerandi týdningi, at teir træðrirnir, ið hava spjatt seg úr bygdini - í allar ættir - bæði innanlands og uttanlands - vera samansjóðaðir, tí ongatíð í søguni hevur fólkatalið verið so ræðandi lágt. -- Tøkk eigi Gjómaður fyri tað, ið higartil er avrikað, og henda "gróthúsdagin" vóru tungur frammi, ið spældu sær við tankanum um, at Gjómaður kanska kundi skipa fyri onkrum mentanarligum/søguligum tiltaki í vetrarmyrkrinum. -- Hervið er tankin farin víðari!!! ---- Annars eru myndir frá degnum at síggja í Myndasavninum - Gjómaður endurreisir Djónasa Gróthús.
|
|
 Fríggjadagin 16.07.10 høvdu eftirkomararnir hjá Dalberg (f. 1898 - Sumba) og Kristian Jóhannes Jacobsen (f. 1894) familjudag við Gjógv. Dalberg og Kristian Jóhannes áttu 10 børn, og 5 av teimum 6, ið eftir eru á lívi, vóru á familjudegnum. Barnaheimið hjá teimum, ið nú eru farið í søguna, var samanbygt við húsini hjá Pæturi á Bø og er óivað bygt í seinnu helvt av 1880unum. Forsøgan til hesi samanbygdu húsini er á leið henda: Pápi Kristian Jóhannes, Jóan Jacob Jacobsen (f. 1865 - úr Funningi) giftist við Elisabeth Johannesen (vanliga nevnd Stov-Elspa), (f. 1860 - Innan úr Stovu). Beiggi Stov-Elspu (Óla Jacob Johannesen, f. 1863 - Innan úr Stovu) giftist við Elin Dortheu Debes (f. 1862 - Yviri í Stovuni). Hesi bæði pørini eru so komin á samt um at byggja sær tvey samanbygd hús. Húsini hjá Stov-Elspu vóru eitt sindur minni enn húsini hjá Óla Jacobi. Óla Jacob doyði stutt eftir, at hann giftist, og Elin giftist seinni uppaftur við Pæturi á Bø (f. 1874), og síðani hevur hesin parturin av samanbygdu lonini verið nevndur "hjá Pæturi á Bø". Jens hjá Dalberg, ið nú er 89 ára gamal, sigur soleiðis frá um húsini hjá teimum: "Í neðra var køkur og stova, og á loftinum var eitt kamar. Tað vóru 2 sengur á loftinum, og 2 sengur í stovuni - men onnur songin í stovuni var í tvíningum, soleiðis at hon kundi dragast út og gerast dupult so breið. Tað svóvu fleiri í hvørjari í song, og ból vóru eisini á gólvinum, men tað vóru 19 ár í millum meg og tað yngsta barnið, so tað vóru ikki altíð øll heima í senn. Eg fór til skips í 1936, og ikki fyrr enn í 1947 setti eg mítt fyrsta oyrað í bankan. Alt hitt fór til at halda hús fyri. Pápi gjørdist sjúkur og kundi ógvuliga lítið gera, hann royndi at arbeiða, men hann var ikki arbeiðsførur. Pápabeiggi mín, Jákup Sofus, ið hevði keypt húsini hjá Jóan Jacob Olsen - vanliga nevndur Olsen - flutti til Elduvíkar umleið 1950, og tá fluttu vit har oman at búgva, men eg búði ongatíð har".  -- Hóast henda familjan vaks upp í smáum korum og trongum umstøðum, komu øll børnini væl undan og settu føtur undir egið borð kring oyggjarnar. Her hava vit eitt skúladømi av mongum um truplu kor forfedra okkara, og vit høvdu øll notið gott av tí at vent tankum okkara bara eitt ættarlið aftur í tíðina, tá ið vit grenja upp á tað versta, hóast vit ikki hava merkt ein farra til hesi viðurskiftini. -- Her eru 2 myndir, ið vísa støddina á barnaheiminum. Ættardagin vóru 5 av børnunum við Gjógv, og frá høgru eru tey: Jens (Havn), Meinhard (Havn), Hákun (Miðvági), Lisabeth (Tvøroyri) og Leivur (Klaksvík). Á hinari myndini er so ein stórur partur av eftirkomarunum - men so trongligt hevur ongatíð verið hjá Dalberg og Kristian Jóhannesi á Bø. ---- Fleiri myndir eru í myndasavninum - juli 2010. |
|
 Tey fæstu kenna navnið Johannes Rohra, men sigur tú "Týskarin hjá Knúti" , so er fleirtalið av norðureysturoyingum við. Hesin fryntligi, síðskeggjuti týskarin kom fyrst í 1970unum á fyrsta sinni til Føroya saman við konu síni Margret Tietz og dóttrini Aune Tietz. Mestsum av tilvild komu tey í samband við hjúnini Svanhild og Knút Vesturdal, á Eiði, og frá fyrsta degi knýttu familjurnar sonn vinabond, og er tað haðani, heitið "Týskarin hjá Knúti" stavar. Henda týska familjan hevur nú trúliga - uttan slit - vitjað her út ímóti 40 árum, og tað sigur alt um, hvønn alsk og tokka tey hava til oyggjar okkara. Tey hava støð við Ljósá, og haðani ferðast tey runt landið at síggja nátúruna, ið tey ikki mettast av at skoða - um tað so er á hásumri ella hávetri. Í sjúti- og áttatiárunum gingu tey dúgliga á fjall, og mangar ferðir vóru tey eisini við Gjógv á fjalli, og altíð hevði Týskarin myndatólið við sær. Í vetur skrivaði eg Týskaranum nakrar reglur og spurdi, um eg kundi sleppa at skanna "gjáarmyndirnar", sum hann hevði tikið ta tíðina. Tað var "ja" við brestin, og nú tey komu higar í mai mánað í ár (2010), hevði hann diasmyndirnar við, og sigast má, at hetta eru góðar og hugnaligar myndir, ið eru sannur fongur at hava við ríkum minnum frá farnum døgum. Skilligt er, at myndirnar hava eina mansliga slagsíðu, tí vit, ið vuksu til mans í sekstiárunum, minnast bert Súsonnu í Jógvansstovu sum kvinnuligan slóðara ta tíðina, tá tað um fjallgongu ráddi - men nú er tíbetur bót á borði. Men tó so - Týskarin eigur ikki bara fjallmyndir - m.a. var hann við Áir, tá ið tann seinasti stórhvalurin var tikin upp har, og so var hann eisini í grind við Norðskála (sera áhugaverdar og søguliga virðismiklar myndir)!!
---- Hiðani verður ein hjartans tøkk borin Týskaranum og Margret fyri hesar fínu myndirnar - og fyri at sleppa at brúka tær.
--- Myndirnar eru at síggja í myndasavninum her á heimasíðu mínari - Týskarin hjá Knúti. |
|
|
|
.jpg)
.jpg)