 Tá ið menn seinast í 1930unum fóru undir at arbeiða veg av tí núverandi sunnara brúgvasporanum og heimeftir, mundi tankin um vegasamband til umheimin vera sera fjarur. Men "tað líður, sum skríður", søgdu teir gomlu og otaðu seg so við og við heimeftir. Í 1940unum og fyrrapartin av 1950unum var so dúgliga hingið í, at tankin búnaðist av álvara. Veturin fór til vegarbeiði, al tann tíð tað var klúgvandi. Nú var meira skil í: bygdin býtt sundur í 3 hold, sum fingu síni ávísu stykkir at gera. Sjálvandi fingu holdini rámandi nøvn, ið ikki nýtast eyka frágreiðing: Piparholdið (norðan fyri Ánna - út til og við Klá og Ólastovu), Prukkholdið (frá Ólastovu oman í Gamla Pakkhús) og so Runuholdið (sunnan fyri Ánna). Nú leið betur eftir heim í gjøgnum Dalin - um Skarðið - og undir Fossabrúnna, men her kom ein stígur í, tí hvagar skuldi nú kósin setast - móti Funningi ella Eiði? Teir gjørdu ein stubba - seinni nevndur Blindtarmurin (ið sæst enn) - oman ímóti Funningi, men broyttu so kós og miðaðu eftir Eiði. Hetta komst av tí, at eiðismenn, ið eisini høvdu brúk fyri tí góða sjóvegis sambandinum við Klaksvíkina, arbeiddu veg frá Eiði móti Funningi og vóru komnir rættuliga væl áleiðis. Vegmenninir gjørdu sær sonevnd veghús at eta í og til amboðini. Tað vóru 12 veghús tilsamans; tað fyrsta var uttan fyri Garðin, og tað seinasta - av góðum grundum nevnt Heiðriksstova - var handan fyri Neytaskriðuna. Hesi veghús eru øll skrásett, og toftirnar avmyndaðar. Í seinnu helvt av 1950unum kom tann landskendi vegformaðurin, Arne Brattaberg, úr Vági, og við honum tann líka kendi kúgvamaðurin, Herluf Joensen, úr Hvalvík - saman við einum vælaliði av alskyns dugnaligum monnum bæði til eitt og annað. Nú kom nakað heilt annað lag, og skjótt var tað sum í tí kenda táttinum um m.a. at Mikkjal, sum gróv upp Gøtudal, "so at tað, sum vendi niður, vendi upp"! Bygdin fekk samband við umheimin umvegis Eiði tann 17. oktober 1959, og nakrir av teimum, ið settu spakan í á brúgvasporanum í 1930unum, vóru millum teirra, ið komu sitandi til bygdar henda dagin. Tað var bara gott veður, tá ið bilafylgið við tí nýggja Bedfordinum hjá Benadikt á odda kom út í Fornan, men um kvøldið gjørdist satt ódnarveður, so avstaðsfólkið fekk eina ruskuta fráferð.  Vegarbeiðið helt so fram ímóti Funningi, og um heystið 1961 stóð bilafylgið so í Funningstúni. Nú var lagamanni at koma sitandi aftur og fram, og tey gomlu lótu veður og vind ráða sær soleiðis, at tá ið Várharra hevði lagt kavan um veturin, so var vegurin bara stongdur - kavi slapp at vera kavi. Tó so, tá ið tað váraði, og lýkkan kom í luftina, fór maður av húsi við spakanum at grava tær seinastu fannirnar - og Neytaskriðan var mangan beisk. At hava vegin stongdan fyri kava var ikki nøktandi, nú gravkúgvatíðin var komin. Tá ið so maskina fór at grava kava um veturin, var tað hildið at vera tað reina luksus. Knút Vesturdal, á Eiði, er tann kendasti "kavamaðurin" frá teirri tíðini. Maskina hansara hevði einki førarahús, so hann noyddist, sum maðurin segði, at vera úti á berajól í øllum hugsandi og óhugsandi kavaroki. Lofnaður - við klakaðum eygnabrúm - stríddi hann seg fram millum skørðini. Slapst ikki til ella frá bygdini, so hoyrdist millum manna: "Ring bara til Knút"! Nú eru tíbetur aðrar tíðir. William Mackay, úr Funningi, situr nú fjálgur og fregin í einum hermetiskt lokaðum førarahúsi í ovurstóru maskinu sínari, og hann er tøkur í somu løtu, sum kavin hevur hug at bylgjast á vegnum. --- Vit eru so heppin at hava fingið nakrar myndir frá Knúti, ið sýna ein evarska lítlan part av vegarbeiðinum bygdanna millum. Eisini hava vit nakrar kavamyndir, ið tala fyri seg. Tað er stórt spell, at ikki fleiri myndir eru av vegarbeiðinum, so tað hevði komið meira enn væl við, um tað skuldi verið onkur, ið lesur hesar reglur og liggur inni við slíkum myndum, ið hevði kunnað lænt okkum tær, so eisini tær kundu verið lagdar út á heimasíðuna, bygdin.fo, teimum til heiðurs, ið kropsliga ruddaðu slóð bygdanna millum. Nakrar myndir frá vegarbeiði og kavagrevstri eru í myndasavninum!! |
|
 Tað er alt, sum bendir á, at hósdagurin 17.12.09 var dagurin, har skúlin var stongdur med alla, tí frá fyrsta skúladegi í 2010 fara tey bæði einastu skúlabørnini - systkini, Ebba Marianna og Ólavur út á Oyrarbakka at ganga í skúla. (Tann triði næmingurin, Jóhan Glyvradal, av Eiði, hevur bara gingið í skúla her í eitt styttri skifti). Samstarvsavtala er gjørd við skúlan á Oyrarbakka fyri ta tíðina, ið eftir er av hesum skúlaárinum, og riggar samstarvið (sum tað uttan iva fer at gera), so verður hetta ein varandi loysn, og Gjáar skúli verður niðurlagdur. Sjálvsagt kennist tað sum eitt bakkast fyri bygdina at missa skúlan, men hinvegin má bara viðurkennast, at í hesum máli hava veruleiki, vit og skil rátt - og ikki kenslur. Sjálvt um børnini fara úr einum góðum skúla - við góðum lærara - so fáa tey bara gott av at koma saman við øðrum javnaldrum undir nýggjum/broyttum umstøðum og øðrvísi avbjóðingum. Jan Thomsen hevur tey seinastu 10-12 árini árini verið lærari her, og er hann tann 14. lærarin, síðani skúlin var bygdur, og hóast ilt er at spáa, so skulu stórar broytingar til, um hann ikki gerst tann seinasti lærarin í bygdini. Tað hægsta barnatalið var undir krígnum - 56 børn, men miðskeiðis í 1990unum var einki skúlabarn, og nú tey seinastu árini hevur skúlin bara ant.  Skúlin er bygdur í 1883 og er laðaður upp av gróti, ið er brotið upp Úti undir Støðuni á Niðara Nasa og slabbað oman á sletu. Nógv tað mesta grótið er undan Støðuni, men teir myrku (mestsum svørtu) steinarnir, ið síggjast ímillum, eru undan Ólastovuheygnum, har ið seinni vatnbrunnur var gjørdur. Hyggur tú nærri eftir laðingini, so leggur tú til merkis, at grótið á norðsíðuni og á niðara enda er so ómetaliga nógv slitið av veðri, meðan einki sæst til nakað slit á suðursíðuni og heimara enda. Tað er neyvan nakar ivi um, at tað er høgættin við sínum sjóroki og kavaroki, ið eigur hesi sporini. Men einki spor ella slit sæst á teimum myrku steinunum undan Ólastovheygnum, teir hava staðið seg avbera væl ímóti høgættini, tí teir eru úr einum nógv sterkari tilfari - átøkt blágrýti. Fert tú ein túr oman á Bakka, ger so eitt legg rundan um skúlan, tí her sært tú eina sjón, ið talar fyri seg. Árið 1883 hevur verið eitt serstakt og gott ár fyri bygdina, ið bæði fekk nýggjan skúla og nýggjan handil, tí júst hetta árið kom eisini Debusar handil. Nú eru bæði skúlin og handilin stongdir, og sjálvt um vit í dag ikki duga at síggja, nær (ella um) lív kemur aftur í hesar báðar, so hava vit væl saktans loyvi at liva í teirri vón, at enn liggja ótroddar leiðir fyri framman. Fleiri myndir eru í myndasavninum - desember 2009. |
|
 Tvey stór omanlop hava verið í berginum Norðuri við Gjógv á Ambadali. Tað fyrra lopið, ið er niðan fyri Gjógv, er komið um hálvan novembur (2009), meðan tað seinna lopið, ið er oman fyri Gjógv, er komið nú um mánaðarskiftið novembur/desembur. Tað niðara lopið - ið er tað minna lopið - er beint niðan fyri Gjógv. Her var so vakurt. Ein ryggur við einum høvdi vaks mestsum út úr berginum, og tað var gangandi út á hetta høvdið, og haðani hevði tú eitt frálíkt útsýni bæði oman- og niðaneftir. Nú er ryggurin lopin burtur, men høvdið stendur eftir, og nú er berg í millum ryggin og høvdið, so har er ógongt. Ein stór riva sæst í berginum oman fyri høvdið, so tað er bara ein tíðarspurnigur, nær náttúrukreftirnar hava fingið bilbugt við høvdinum. Hetta lopið sær út til at vera komið niður á Heimara Búgvabarm - á Urðina Inni á Hálsi og á Hálsin sjálvan. Tað seinna lopið, ið er oman fyri Gjógv, er so nógv tað størra lopið. Tað er lopið líka úr upsini og í sjógv. Ilt er at meta um breiddina á lopinum, men einastaðni millum 50 og 100 metrar av upsini og niðureftir eru farnir í havið. Hetta lopið hevur lagt eina heilt stóra urð eftir seg á Vestara Búgvabarmi og fjalir alt Inni á Hálsi - líka frá fastlandinum og út ímóti Búgvanum - og hevur sostatt gjørt Búgvan landfastan. Hesi bæði stóru omanlopini hava broytt umstøðurnar innan fyri Búgvan almikið. Tað hevur altíð ljóðað á mannamunni, at einaferð í tíðini var landfast Inni á Hálsi. Tað er einki at ivast í, at so hevur verið, men so langt aftur, sum nakar veit, hevur Búgvin staðið leysur úr landi. Í góðum líkindum hevur tað borið til hjá smærri bátum at siglt innanfyri. Samband hevur verið millum Heimara- og Vestara Búgvabarm, men í vetur gjørdust teir sjálvstøðugir. Skal frágreiðingin um sambandið barmanna millum vera heilt neyv, so bar tað til - sum áður nevnt - at sigla innan fyri Búgvan, og tað bar nevnliga eisini til at ganga av Urðini Inni á Hálsi (á Heimara Búgvabarmi) og á Vestara Búgvabarm í gjøgnum eitt hol inni á fastlandinum (sjá myndasavnið). Nú er alt hetta broytt: Siglingarleiðin innan fyri Búgvan er burtur, Urðin inni á Hálsi er burtur, Holið millum Heimara - og Vestara Búgvabarm er burtur og Steinurin á Vestara Búgvabarmi (stutt vestan fyri Hálsin) er eisini burtur. Einstøk staðanøvn fara í gloymskuna, men hesi eru snøgt sagt farin í søguna og liggja nú undir urðini (hvussu man hon forrestin fara at eita?)  - Í summar vóru Hans á Skipinum og eg - frá báti hansara - uppi á landi á teimum flestu plássunum frá Vambarkletti og heimeftir ( -- "har fram við bergsins fót!". Tað er ein ikki sørt løgin kensla at vita sær, at vit sigldu innan fyri Búgvan, vóru á Urðini Inni á Hálsi og gingu í gjøgnum holið av Heimara Búgvabarmi og á Vestara Búgvabarm. Hetta kemur nú eingin at gera okkum eftir (reyp), men myndirnar eru varðveittar, og tær eru eisini at síggja í myndasavninum. --- Tað sær út til at vera so mikið smátt grót í tí nýggju urðini, at tey ógvusligu høgættarbrimini hava óivað rættuliga góðar uppruddingarmøguleikar, men nær ið tað verður siglandi aftur innan fyri Búgvan, er (sum tey plaga at siga) ein góður spurningur ---- ! Fleiri myndir eru í myndasavninum - Omanlop 2009(ovara myndin er tikin í desember 2009 og tann niðara í juni 2009) |
|
 Síðani teir báðir veðrarnir (bukkarnir) hjá Petur Skeel vórðu sleptir niður í Fløttir í juni mánað í ár, hevur fitt av umrøðu verið um veðrarnar og Fløttir. -- "Eg var á Ambali í dag - og eg sá báðar!" -- "Eg var vestan fyri Riv í dag - og eg sá báðar niðarlaga". Hvussu munu teir trívast? Munu teir koma aftur? Nær fara tit eftir veðrunum? Hesin seinasti spurningurin gjørdist so við og við eitt sindur meinur, tí satt at siga, áttu veðrarnir at verið tiknir um miðjan septembur, men ymisk samanfallandi viðurskiftir gjørdu, at veðradagurin ikki upprann fyrr enn leygardagin 17.oktobur. Tey seinastu tíðindini um veðrarnar komu mánadagin 12.oktobur: "Eg var norðuri í Eggini í dag, og eg sá báðar veðrarnar. Í dag vór teir ikki so niðarlaga!" --- Góð tíðindi at hava í viðførinum leygarmorgunin. Vit fýra, Petur Skeel, feðgarnir Herman og Absalon, og Ásfinn, fóru av Omansrætt um nýggjutíðina og vóru ikki aftur fyrr enn um áttatíðina á kvøldi. Ikki tí, tað gekst alt væl í hond, men tað vísir seg, at man hevur lyndi til at undirmeta, hvussu tíðarkrevjandi ein slík ferð er. Langt at ganga og nógv at bera: línur, borimaskinu, hegn, trol, pelar, veir o.m.a. Sigast kann um feðgarnar báðar - Herman og Absalon - at teir eru sera væl útgjørdir og ganga høgt upp í trygdina. Klokkan mundi vera farin um middag, tá ið alt var komið oman á Bergstokkin og fyrireikað, so klárt var at síga niður í Fløttir. Petur Skeel var fyrstur niður, og honum á baki komu so vit tríggir so pø á pø. Beinanvegin sást, at har var bara annar veðrurin, og at hin sostatt var omandottin í somu viku - eitt sindur hugstoytt. Væl gekst at fáa veðrin í ta nýggju hegnrættina, hann var sera spakur og ikki sørt fólkatekkin. Men alt tekur tíð. Herman og Absalon spentu ein rennistrong (úr veiri) av Bergstokkinum og í ein klett í Fløttum, og eftir hesum stronginum varð veðrurin so drigin upp - men tað  var av sonnum eitt tungt tak. Vit báðir Petur vórðu drignir upp við hjálp av kontravekt, og gekk tað soleiðis fyri seg: Línan lá um ein blokk í erva - Herman klintraði seg upp (tað gjørdi hann eini 3-4 ferðir), og vektin av honum (meðan Absalon samstundis dró) fekk okkum báðar upp. Tað var ein góð kensla at verða drigin upp og møta Herman á hálvari leið ( "Góðan dag, Herman! Hvat gert tú her í dag?"!!). Tá ið veðrurin og alt dragslið var komið niðan undir hegnið á Sig, var meir enn hálvaskýmt, so tað gjørdist ein myrkur men góður túrur heim av Dalinum. Afturkomnir fingu vit ein deiligan drekkamunn við pannukøkum frá Marnu hjá Oliveri (mamma og omma Herman og Absalon). Mánakvøldið 19. okt. varð veðrurin so flettur hjá Petur Skeel í Funningi. Fleiri heilir og hálvir funningsmenn komu á gátt og royndu at meta um vektina, og úrslitið var 61 pund. Hetta man vera heilt í lagi, tí í fjør heyst vigaði bukkurin ikki meir enn eini 25 pund. Tá ið krovið var komið á ásin í hjallinum, bjóðaði Petur øllum inn til ein góðan drekkamunn, ið Hansy (konan) hevði sett á borðið. --- Hugnaligt prát og eitt sindur av reypi!! So kemur tann afturvendandi spurningurin: Var hetta nú ómakin vert? Óivað eru ymiskar meiningar um tað, men fyri meg hevur tað verið ein ógloymandi uppliving úr odd í egg og tøkk eigi tit (Herman, Absalon, Kathrina og Petur), ið tímdu at hava meg við.
------- Fakta: Í 1930 var Pól Jóhnnes í Lon, í Funningi, saman við øðrum funningsmonnum í Fløttum við tveimum veðrum, og tað er ikki roynt aftur fyrr enn nú. Annar kom aftur og var sum ein miðal veðrur. Nú vóru aftur tveir veðrar, annar kom aftur og vigaði 61 pund. (mest sum endurtøka av søguni). --- Hesa ferð varð mált upp, hvussu langt tað er av Bergstokkinum og niður í Fløttir. Rætta svarið er 35 metrar. ps. Eitt stórt omanlop fargaði Heimara Búgvabarm brúnan henda dagin - tað sæst á einari mynd. Myndir frá túrinum eru í myndasavninum: Eftir veðrum í Fløttum 17.10.09. |
|
 Vit hava havt eitt frálíkt summar við nógvum hita og nógvari sól. Sjógvurin hevur ligið sum ein sveiti, og urðarkyrra hevur mestsum verið dagliga. Eitt tilvildarligt prát við Hans á Skipinum førdi til ein lítlan túr vestur á Vestara Búgvabarm við skjóttgangandi báti hansara, ið nevnist "Sanna". Sum ikki einaferð fall prátið á Búgvan, bjørgini, røkur, urðar, flesjar - ja, alt, ið forfedrar okkara høvdu roynt fyri at lívbjarga sær og sínum. Allar ferðir teirra gomlu vóru veiðiferðir, og teir vitjaðu ikki hesi ymisku plássini uttan úrtøka var í væntu. Hans á Skipinum er framfúsin persónur, og tað tykist at vera stutt millum hug og verk. "Skulu vit ikki fara upp á land har og har? Báturin stingur bara einar 20-25 cm og er lættur at koma úr og í"! Satt at siga gjørdist eg sera spentur - sá fyri mær hesar frálíku nærmyndirnar til staðanavnasavn mítt. Eg var tískil lættur at yvirtala, og so sótu vit (illa skøddir) uppi á Flesini á Vestara Búgvabarmi. Hetta var ein so góð kensla og ein so vøkur sjón, at vit avgjørdu at fara til lands at fáa okkum eta, skøða okkum betur og so royna onnur pláss. Eftir døgverða legði "Sanna" aftur frá landi, og nú vóru smádreingirnir Jónas og Jónfinnur við - og Jógvan Sørin, ið kom at gerast eitt slags undirløgumaður. Uttan hansara hjálp og tol hevði ikki alt gingist so væl í hond. Allan fríggjadagin 07.08.09 vóru vit mest rundan um Búgvabarmarnar. Leygardagin 08.08.09 var Øssur við báti sínum "Fliðuni" saman við okkum, og tá tóku vit mestsum alt heiman fyri Rivtangan og heim á Funningsfjørð. "Fliðan" er heilt framúr væl egnað til slíkt "spæl". - Lat okkum so taka raðfylgjuna vestanífrá: vóru uppi á Vambarkletti, Hvalsryggi, Horninum á Hvalsryggi, Flesini á Vestara Búgvabarmi, Vestaru Búgvaurð, Ryggi, sigldu millum Búgvan og fastlandið Inni á Hálsi, vóru uppiá Inni við Hyl á Búgvanum, gingu gjøgnum Holið millum Heimara- og Vestara Búgvabarm, vóru uppi á Rivtanganum, á Nevinum, á Klettum, á Sátuni, á Steininum á Sátuni, á Stovuni - á Revatanga, sigldu í gjøgnum Holið á Revatanga, uppi á Kropna, inni á Botni í Múlagjógv og endaðu uppi á Føroyaklettinum. Hetta var ein sera minnisrík og gevandi ferð.  Tað kundi verið mangt og hvat at trivið í, men eitt er felags fyri øll hesi plássini: tey eru so nógvar ferðir størri og øðrvísi, enn tey síggja út frá sjónum. Økið uppi á Revatanga má fáa eina serstaka viðmerking, tí tað ber av øllum. Har eru nógvir sera vakrir hyljar - sum lagunur - í sera vøkrum umhvørvi, og tann størsti hylurin (4-5m í tvørmát og 6-7m djúpur) er ein sonn fragd fyri eygað. Løgið, at einki hevur verið at hoyrt um henda sermerkta hylin. - Samanumtikið vóru túrarnir sannur fongur fyri staðanavnasavn mítt. Nú verða hesar frálíku myndirnar (við frágreiðingum) lagdar út sum nærmyndir til yvirlitsmyndirnar, og tað er hugaligt arbeiði. Takk fái Hans, Jógvan Sørin og Øssur fyri hesa einastandandi upplivingina. Nakrar myndir frá túrunum eru í myndasavninum august 2009. |
|
|
News 
.jpg)
.jpg)